Soạn bài Hành động nói Ngữ văn 8 đầy đủ

Bài soạn Hành động nói dưới đây nhằm giúp các em nắm được khái niệm và các kiểu hành động nói thường gặp. Hy vọng rằng bài soạn này sẽ giúp các em học tập thật tốt. Mời các em cùng tham khảo nhé!

Soạn bài Hành động nói Ngữ văn 8 đầy đủ

1. Hành động nói là gì?

1.1. Soạn câu 1 trang 62 SGK Ngữ văn 8 đầy đủ

- Những lời nói của Lí Thông nói với Thạch Sanh với mục đích là làm cho Thạch Sanh tin và bắt đầu lừa gạt Thạch Sanh để đoạt lợi ích về cho riêng mình. Câu nói thể hiện rõ nhất mục đích ấy là câu "Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hày trốn ngay đi. Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu".

1.2. Soạn câu 2 trang 62 SGK Ngữ văn 8 đầy đủ

- Mục đích của hành động nói nhằm lừa gạt Thạch Sanh của Lí Thông đã thành công hoàn toàn vì Thạch Sanh tin vào lời nói đó và Thạch Sanh đã vội vàng từ giã mẹ con hắn để ra đi.

1.3. Soạn câu 3 trang 62 SGK Ngữ văn 8 đầy đủ

- Lí Thông đã thực hiện mục đích của mình bằng lời nói.

1.4. Soạn câu 4 trang 62 SGK Ngữ văn 8 đầy đủ

- Việc làm của Lí Thông có thể coi là một hành động, vì nó là một việc làm có mục đích.

2. Một số kiểu hành động nói thường gặp

2.1. Soạn câu 1 trang 62 SGK Ngữ văn 8 đầy đủ

Liệt kê những câu văn có hành động nói trong ngữ liệu đã cho như sau:

- Câu "Con trăn ấy là con trăn nhà vua nuôi đã lâu" -> mục đích thông báo.

- Câu "Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết" -> mục đích đe dọa.

- Câu "Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi" -> mục đích đe dọa.

- Câu "Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu" -> mục đích hứa hẹn.

2.2. Soạn câu 2 trang 63 SGK Ngữ văn 8 đầy đủ

Chỉ ra các hành động nói trong đoạn trích sau và cho biết mục đích của mỗi hành động:

Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:

- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ?

Điểm thêm một “giây” nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa:

- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.

Cái Tí nghe nói giãy nảy, giống như sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ và oà lên khóc.

[…] Chừng như lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn tưởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó đã vững dạ ngồi im. Bây giờ nghe mẹ nó giục nó phải đi, nó lại nhếch nhác, mếu khóc:

- U nhất định bán con đấy ư ? U không cho con ở nhà nữa ư ? Khốn nạn thân con thế này! Trời ơi!…

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

- Những hành động nói trong văn bản trên đều thuộc về hai nhân vật chính là chị Dậu và cái Tí con chị Dậu. Chúng ta có thể nhận thấy trong lời nhân vật Tí thì có một câu dùng để hỏi, một câu dùng để bộc lộ cảm xúc tuyệt vọng, xót xa. Lời của chị Dậu dùng để thông báo.

2.3. Soạn câu 3 trang 63 SGK Ngữ văn 8 đầy đủ

- Liệt kê các kiểu hành động nói qua phân tích hai đoạn trích trên:

+ Trình bày.

+ Đe doạ.

+ Khuyên.

+ Hứa hẹn.

+ Hỏi.

+ Bộc lộ cảm xúc.

3. Luyện tập

3.1. Soạn câu 1 trang 63 SGK Ngữ văn 8 đầy đủ

- Trần Quốc Tuấn viết Hịch tướng sĩ nhằm mục đích khích lệ tướng sĩ học tập cuốn Binh thư yếu lược (do chính ông soạn) và khích lệ lòng yêu nước và ý chí chống ngoại xâm của tướng sĩ.

- Câu thể hiện mục đích nói nêu trên là: “Nay ta chọn binh pháp các nhà hợp làm một quyển gọi là Binh thư yếu lược. Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này, theo lời dạy bảo của ta, thì mới phải đạo thần chủ; nhược bằng khinh bỏ sách này, trái lời dạy bảo của ta, tức là kẻ nghịch thù”.

- Câu nêu trên vừa là lời thông báo, vừa là lời cầu khiến, đe doạ. Nó thể hiện rõ nhất cho mục đích chung của toàn bài.

3.2. Soạn câu 2 trang 63 SGK Ngữ văn 8 đầy đủ

Chỉ ra các tác dụng hành động nói trong các đoạn trích sau:

a.

Tiếng chó sủa vang các xóm.

Bà lão láng giềng lại lật đật chạy sang:

- Bác trai đã khá rồi chứ?

- Cảm ơn cụ, nhà cháu đã tỉnh táo như thường. Nhưng xem ý hãy còn lề bề lệt bệt chừng như vẫn mỏi mệt lắm.

- Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn. Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ. Người ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn. 

- Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ. Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã. Nhịn suông từ sáng hôm qua đến giờ còn gì.

- Thế thì phải giục anh ấy ăn mau lên đi, kẻo nữa người ta sắp sửa kéo vào rồi đấy!

Rồi bà lão lật đật trở về với vẻ mặt băn khoăn.

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

-> Các hành động nói trong ngữ liệu trên: dùng để hỏi và khuyên.

b. Lê Thận nâng gươm lên ngang đầu nói với Lê Lợi:

- Đây là Trời có ý phó thác cho minh công làm việc lớn. Chúng tôi nguyện đem xương thịt của mình theo minh công, cùng với thanh gươm thần này để báo  đền Tổ quốc!

(Sự tích Hồ Gươm)

-> Các hành động nói trong ngữ liệu trên: dùng để trả lời, thông báo, hứa hẹn.

c. Hôm sau lão Hạc sang nhà tôi. Vừa thấy tôi, lão báo ngay:

- Cậu Vàng đi đời rồi ông giáo ạ!

- Cụ bán rồi?

- Bán rồi! Họ vừa bắt xong. […]

- Thế nó cho bắt à?

Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra. Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít. Lão hu hu khóc…

- Khốn nạn… Ông giáo ơi!… Nó có biết gì đâu! Nó thấy tôi gọi thì chạy ngay về, vẫy đuôi mừng. Tôi cho nó ăn cơm. Nó đang ăn thì thằng Mục nấp trong nhà, ngay đằng sau nó, tóm lấy hai cẳng sau nó dốc ngược nó lên.

(Nam Cao, Lão Hạc)

-> Các hành động nói trong ngữ liệu trên: dùng để hỏi, thông báo, bày tỏ cảm xúc.

3.3. Soạn câu 3 trang 65 SGK Ngữ văn 8 đầy đủ

Đoạn trích dưới đây có ba câu chứa từ hứa. Hãy xác định kiểu hành động nói được thực hiện trong mỗi câu ấy:

Em đi nhanh về chiếc giường, đặt con Em Nhỏ quàng tay vào con Vệ Sĩ.

- Em để nó ở lại – Giọng em ráo hoảnh - Anh phải hứa với em không bao giờ để chúng ngồi cách xa nhau (a). Anh nhớ chưa? Anh hứa đi (b).

- Anh xin hứa (c).

Tôi mếu máo trả lời và đứng như chôn chân xuống đất, nhìn theo cái bóng bé nhỏ liêu xiêu của em tôi trèo lên xe.

(Khánh Hoài, Cuộc chia tay của những con búp bê)

- Câu (a): trình bày.

- Câu (b): cầu khiến.

- Câu (c): hứa hẹn.

Ngày:31/12/2020 Chia sẻ bởi:

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM