Soạn văn Tổng kết từ vựng Ngữ văn 9 siêu ngắn

eLib giới thiệu đến các em bài soan Tổng kết từ vựng nhằm giúp các em nắm vững được những khái niệm và đặc điểm về từ vựng đã học. Đồng thơi vận dụng lý thuyết vào việc giải bài tập. Chúc các em học tốt!

Mục lục nội dung

1. Từ đơn và từ phức

1.1. Soạn câu 1 trang 122 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

1.2. Soạn câu 2 trang 122 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

1.3. Soạn câu 3 trang 122 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

2. Thành ngữ

2.1. Soạn câu 1 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

2.2. Soạn câu 2 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

2.3. Soạn câu 3 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

2.4. Soạn câu 4 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

3. Nghĩa của từ

3.1. Soạn câu 1 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

3.2. Soạn câu 2 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

3.3. Soạn câu 3 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

4. Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ

4.1. Soạn câu 1 trang 124 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

4.2. Soạn câu 2 trang 124 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

5. Từ đồng âm

5.1. Soạn câu 1 trang 124 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

5.2. Soạn câu 2 trang 124 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

6. Từ đồng nghĩa

6.1. Soạn câu 1 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

6.2. Soạn câu 2 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

6.3. Soạn câu 3 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

7. Từ trái nghĩa

7.1. Soạn câu 1 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

7.2. Soạn câu 2 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

7.3. Soạn câu 3 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

8. Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

8.1. Soạn câu 1 trang 126 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

8.2. Soạn câu 2 trang 126 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

9. Trường từ vựng

9.1. Soạn câu 1 trang 126 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

9.2. Soạn câu 2 trang 126 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Soạn văn Tổng kết từ vựng Ngữ văn 9 siêu ngắn

1. Từ đơn và từ phức

1.1. Soạn câu 1 trang 122 SGK Ngữ văn siêu ngắn

- Từ chỉ gồm có một tiếng là từ đơn

- Từ gồm hai tiếng trở lên là từ phức. Từ phức có hai loại:

+ Từ ghép: các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa.

+ Từ láy: các tiếng có quan hệ với nhau về mặt âm.

1.2. Soạn câu 2 trang 122 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

- Từ láy: nho nhỏ, gật gù, lạnh lùng, xa xôi, lấp lánh.

- Từ ghép: ngặt nghèo, giam giữ, bó buộc, tươi tốt, bọt bèo, cỏ cây, đưa đón, nhường nhịn, rơi rụng, mong muốn.

1.3. Soạn câu 3 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

- Từ láy giảm nghĩa: trăng trắng, đem đẹp, nho nhỏ…

- Từ láy tăng nghĩa: nhấp nhô, sạch sành sanh …

2. Thành ngữ

1.1. Soạn câu 1 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh. Ý nghĩa đó thường là những khái niệm.

1.2. Soạn câu 2 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

- Thành ngữ

+ Đánh trông bỏ dùi: là thiếu trách nhiệm.

+ Được voi đòi tiên: được cái này lai muốn cái khác hơn.

+ Nước mắt cá sấu: sự giả tạo nhằm đánh lừa người khác.

- Tục ngữ

+ Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng: Gần kẻ xấu bị ảnh hưởng, tiêm nhiễm cái xấu, gần người tối thì học hỏi, tiếp thu được cái tốt, cái hay mà tiến bộ.

+ Chó treo mèo đậy: Nêu cách chống chó mèo ăn vụng thức ăn.

2.3. Soạn câu 3 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

- Thành ngữ có yếu tố chỉ động vật:

+ Nuôi ong tay áo: giúp đỡ, che chở một kẻ sau sẽ phản bội mình.

+ Thẳng ruột ngựa: nghĩ thế nào nói thế, không giấu giếm, nể nang.

-> Nó trông thế thôi, chứ tính thẳng như ruột ngựa ấy mà.

- Thành ngữ có yếu tố chỉ thực vật:

+ Dây cà ra dây muống: nói, viết rườm rà, dài dòng.

-> Cậu phải nói ngắn gọn lại, chứ cà ra dây muống thế này không được.

+ Cưỡi ngựa xem hoa: làm qua loa.

-> Tôi muốn các em học hành phải chăm chỉ, không được học theo kiểu cưỡi ngựa xem hoa để đối phó.

2.4. Soạn câu 4 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

“Ngày qua tháng lại, thoắt đã nửa năm, mỗi khi thấy bướm lượn đầy vườn, mây che kín núi, thì nỗi buồn góc bể chân trời không thể nào ngăn được.”

(Nguyễn Dữ, Chuyện người con gái Nam Xương)

“Đúng là kẻ cắp gặp bà già” (Lao xao, NV 6 tập 2)

3.  Nghĩa của từ

3.1. Soạn câu 1 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ,…) mà từ biểu thị.

3.2. Soạn câu 2 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

- Cách hiểu (a) đúng.

- Cách hiểu (b) không đúng vì nghĩa của từ mẹ chỉ khác với nghĩa của từ bố ở nét nghĩa “người phụ nữ”.

- Cách hiểu (c) không đúng vì nghĩa của từ mẹ trong câu Thất bại là mẹ của thành công có sự thay đổi theo phương thức ẩn dụ.

- Cách hiểu (d) không đúng vì nghĩa của từ mẹ có nét nghĩa chung với nghĩa của từ bà là “người phụ nữ”.

3.3. Soạn câu 3 trang 123 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

- (a) là cụm danh từ, không thể lấy một cụm danh từ để giải thích cho một tính từ (độ lượng).

- (b) là cách giải thích đúng là vì dùng các tính từ để giải thích cho một tính từ.

4. Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ

4.1. Soạn câu 1 trang 124 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Từ có thể có một nghĩa hay nhiều nghĩa của từ, tạo ra những từ nhiều nghĩa.

- Chuyển nghĩa là hiện tượng thay đổi nghĩa của từ, tạo ra từ nhiều nghĩa.

- Trong từ nhiều nghĩa có:

+ Nghĩa gốc là nghĩa xuất hiện từ đầu, làm cơ sở để hình thành các nghĩa khác.

+ Nghĩa chuyển là nghĩa được hình thành các nghĩa khác.

+ Nghĩa chuyển là nghĩa được hình thành trên cơ sở của nghĩa gốc.

- Thông thường, trong câu, từ chỉ có một nghĩa nhất định. Tuy nhiên trong một số trường hợp, từ có thể được hiểu đồng thời cả nghĩa gốc lẫn nghĩa chuyển.

4.2. Soạn câu 2 trang 124 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Từ “hoa” trong “lệ hoa” được dùng theo nghĩa chuyển.

5. Từ đồng âm

5.1. Soạn câu 1 trang 124 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì đến nhau.

5.2. Soạn câu 2 trang 124 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

- a. Có hiện tượng từ nhiều nghĩa, vì nghĩa của từ lá trong lá phổi có thể coi là kết quả chuyển nghĩa của từ lá trong lá xa cành.

- b. Có hiện tượng đồng âm. Hai từ đường có vỏ có ngữ âm giống nhau. Bởi vì nghĩa của từ đường trong đường ra trận không có mối liên hệ nào với nghĩa của từ đường trong ngọt như đường. Hoàn toàn không có cơ sở để cho rằng nghĩa này được hình thành trên cơ sở nghĩa kia.

6. Từ đồng nghĩa

6.1. Soạn câu 1 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Từ đồng nghĩa là các từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau (trong một số trường hợp có thể thay thế nhau).

6.2. Soạn câu 2 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Chọn cách hiểu (d). Từ đồng nghĩa chỉ có thể thay thế cho nhau trong một số trường hợp, còn lại không thể thay thế vì đa số các trường hợp là đồng nghĩa không hoàn toàn.

6.3. Soạn câu 3 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Từ “xuân” có thể thay thế từ “tuổi” ở đây vì từ “xuân” đã chuyển nghĩa theo phương thức hoán dụ (lấy một khoảng thời gian trong năm thay cho năm, tức lấy bộ phận thay cho toàn thể). Việc thay từ “xuân” cho từ “tuổi” cho thấy tinh thần lạc quan của tác giả (vì mùa xuân là hình ảnh sự tươi trẻ, của sức sống mạnh mẽ).

7. Từ trái nghĩa

7.1. Soạn câu 1 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau.

7.2. Soạn câu 2 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Các cặp từ trái nghĩa: xấu – đẹp, xa – gần, rộng – hẹp.

7.3. Soạn câu 3 trang 125 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

- Các cặp từ trái nghĩa cùng nhóm với sống – chết: chiến tranh – hòa bình, đực – cái. Các cặp trái nghĩa này thể hiện hai khái niệm loại trừ nhau.

- Các từ trái nghĩa cùng nhóm với già – trẻ: yêu – ghét, cao – thấp, nông – sâu, giàu – nghèo. Các cặp từ trái nghĩa thang độ, thể hiện các khái niệm có tính thang độ (sự hơn kém), khẳng định cái này không có nghĩa là loại trừ cái kia.

8. Cấp độ khái quát nghĩa của từ

8.1. Soạn câu 1 trang 126 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

- Nghĩa của từ có thể rộng hơn hoặc hẹp hơn nghĩa của từ khác

- Một từ ngữ được coi là có nghĩa rộng hơn khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ khác.

- Một từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm trong phạm vi nghĩa của một số từ khác.
Một từ ngữ có nghĩa rộng đối vói những từ ngữ này, đồng thời có thể có nghĩa hẹp đối vối một từ ngữ khác.

8.2. Soạn câu 2 trang 126 SGK Ngữ vă 9 siêu ngắn

Lập sơ đồ:

Từ (xét về đặc điểm cấu tạo):

- Từ đơn.

- Từ phức:

+ Từ ghép:

Từ ghép đẳng lập

Từ ghép chính phụ

+ Từ láy:

Từ láy hoàn toàn

Từ láy bộ phận:

Từ láy vần

Từ láy âm

9. Trường từ vựng

9.1. Soạn câu 1 trang 126 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Trường từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa.

9.2. Soạn câu 2 trang 126 SGK Ngữ văn 9 siêu ngắn

Chú ý câu “Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong bể máu” có từ “tắm” và “bể” cùng trường nghĩa làm tăng tính biểu cảm cho câu văn, do đó sức tố cáo thực dân Pháp mạnh hơn.

Ngày:02/10/2020 Chia sẻ bởi:

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM